Owady Zapylające

zapylanie.pl

Pszczoła miodna

Pszczoła miodna (Apis mellifera L.)

pszczoły zapylanie

Pszczoły miodne są niewątpliwie najważniejszymi naszymi krajowymi zapylaczami. Szacuje się, że przyczyniają się do zapylania około 70 ? 80% wszystkich roślin owadopylnych. Pszczoła jest jednym z nielicznych gatunków owadów, z których pracy korzysta człowiek od początku swojego istnienia. Powstała nawet cała gałąź wiedzy zwana apiterapia polegająca na wykorzystywaniu miodu, mleczka pszczelego i innych produktów pszczelich w utrzymywaniu zdrowia a nawet w leczeniu człowieka.

Chociaż ludziom pszczoły najbardziej kojarzą się właśnie z miodem to najważniejszą rolę jaką pełnią w przyrodzie to zapylanie.

Pszczoły miodne są owadami społecznymi. Tworzą liczne rodziny, które funkcjonują cały rok. Zimą liczebność rodziny się zmniejsza, ale latem w szczycie rozwoju może osiągnąć nawet 60 tyś robotnic. Tak duża grupa jest jednak doskonale zorganizowana.

Każda pszczoła wie jaką rolę ma do spełnienia i jaką pracę musi wykonać. Porozumiewają się przy pomocy feromonów, dźwięków a nawet przy pomocy ściśle sformalizowanego tańca, który służy do przekazywania informacji o odległości, kierunku i obfitości znalezionego pożytku.

Pszczoły jako jedne z nielicznych owadów potrafią utrzymać stała temperaturę (około 30-34 stopnie C) w gnieździe przez cały rok.

Dzięki temu są aktywne nawet zimą, gdy inne owady zamierają bądź hibernują. Cała rodzina pszczela często jest porównywana do superorganizmu ? jednej wielkiej całości. Żadna z pszczół nie jest w stanie długo przeżyć sama poza rodziną pszczelą a każda odgrywa w niej ściśle określoną rolę.

 

Rodzina pszczela

Rodzina pszczela potrzebuje odpowiedniej ilości pokarmu do odżywiania się latem, wychowu młodych pszczół oraz do przeżycia zimy. Dlatego więc gromadzą duże ilości miodu i pyłku, skutecznie zapylając przy tym rośliny. Taka rodzina pszczela składa się z przeważającej części z robotnic ? od kilku do kilkudziesięciu tysięcy, jednej matki pszczelej oraz występujących sezonowo trutni.

pszczoły ule zapylanieStadia rozwojowe pszczoły to: jajeczko, larwa i poczwarka ? nazywana też czerwiem oraz osobnik dorosły. Rozwój osobniczy matki pszczelej trwa 16 dni, robotnicy 21 dni a trutnia 24 dni. Matka pszczela zajmuje się składaniem jajeczek.

Dzięki wydzielanemu feromonowi sprawia, że rodzina pszczela jest zintegrowana i tworzy jedną, spójną całość. Robotnice, w zależności od wieku spełniają różne role w rodzinie pszczelej. Ich zadaniem jest wykonywanie wszystkich prac gwarantujących przeżycie i rozwój rodziny.

Trutnie zaś pojawiają się tylko sezonowo i ich jedynym zadaniem jest zapłodnienie matki pszczelej. Trutnie karmione są przez robotnice i nie są w stanie samodzielnie zbierać pokarmu. Wszystkie osobniki wchodzące w skład pszczelej rodziny współpracują ze sobą.

Gromadzą zapasy, bronią swojej rodziny przed wrogami oraz utrzymują czystość w gnieździe. Jeszcze zimą bo już w lutym a często nawet jeszcze w styczniu robotnice zaczynają intensywniej karmić matkę, która rozpoczyna składanie jajeczek.

Głównym bodźcem do tego jest wydłużający się dzień. Celem do jakiego dąży rodzina pszczela jest osiągniecie struktury oraz liczebności pozwalającej na wydanie w sezonie silnego roju, lub nawet kilku rojów ? nowej rodziny. Rozwój wiosenny jest więc bardzo dynamiczny.

Bardzo szybko przybywa czerwiu a następnie młodych pszczół. Budowane są nowe plastry potrzebne zarówno do wychowywania młodych pszczół jak i do magazynowania zapasów miodowych na zimę. Wiosna jest dla rodziny pszczelej okresem szybkiego rozwoju potrzebnego do osiągniecia takiego stanu liczebnego aby mogła się utworzyć nowa rodzina pszczela.

Lato i reszta sezonu to już czas na odbudowę rodziny do stopnia który umożliwi jej zebranie zapasów miodowych na przeżycie zimy.

Wraz ze skracającym się dniem maleje też tempo czerwienia. Na początku jesieni, wraz ze spadkiem temperatury ustaje już zupełnie. Pierwsze przymrozki to sygnał dla rodziny do utworzenia kłębu zimowego, w którym możliwe jest utrzymanie stałej temperatury pozwalającej na zachowanie wszystkich procesów życiowych, dostęp do zgromadzonego w plastrach pokarmu i w konsekwencji przeżycie zimy. Pszczoły zbierają z kwiatów nektar i pyłek kwiatowy. Nektar jest pokarmem węglowodanowym a pyłek białkowym.

pszczoły facelia zapylanieNektar i pyłek składowane są w komórkach plastra. Z nektaru odparowywana jest woda i dodawane są do niego enzymy. Po zagęszczeniu i po przejściu przez bardzo skomplikowany proces chemiczny wywołany dodawanymi do niego enzymami, nektar staje się miodem.

Wtedy też zostaje zasklepiony w komórkach plastra. Sam nektar prosto z kwiatów nie jest przyswajalny przez człowieka, nie nadaje się wiec do spożycia, ale już taki sam nektar przetworzony przez pszczoły do postaci miodu jest już bardzo wartościowym środkiem spożywczym.