Owady Zapylające

zapylanie.pl

Murarka ogrodowa

Murarka ogrodowa (Osmia rufa)

murarka ogrodowaJest to dziko żyjąca pszczoła samotnica. Występuje na terenie całej Polski. Samice mają około 10-12 mm i są większe od samców (8-10 mm) Jeden z najbardziej pospolitych dzikich owadów zapylających. Loty samic trwają od pierwszych ciepłych dni do końca czerwca. Samce co prawda wylatują z gniazd znacznie wcześniej niż samice, ale okres ich aktywności trwa krócej bo tylko 3 tygodnie.

Długość życia samic wynosi zaś 7-8 tygodni. Samice po unasienieniu natychmiast przystępują do budowy gniazda, zbioru nektaru i pyłku oraz oczywiście składnia jaj. Po złożeniu jaj samice giną. Z jaj w gniazdach wylegają się larwy. Odżywiają się zapasem pokarmu przygotowanym dla nich przez samicę. Larwy we wrześniu przepoczwarzają się.

Zimę spędzają już jako dorosłe owady w oprzędach. Wiosną wylatują z gniazd i cały cykl życiowy tego pożytecznego owad ulega powtórzeniu.

Murarka ogorodowa może zbierać pokarm z około 150 gatunków roślin, przyczyniając się tym samym do ich skutecznego zapylania.

Bardzo chętnie odwiedza wszystkie gatunki drzew owocowych, ale także porzeczki, maliny i truskawki. Oprócz tego jeżyny, rzepak, wykę oraz mniszek.

Murarka zakłada gniazdo w spróchniałych drzewach, drewnianych i glinianych ścianach, pustych łodygach roślin takich jak trzcina, ostrożeń, barszcz, w szczelinach skał i murów.

W gnieździe, którego korpus stanowi rurkowata osłona znajduje się od kilku do nawet kilkunastu komórek lęgowych, zlokalizowanych jedna za drugą i przedzielonych ściankami przypominającymi mur ? stąd też pochodzi jej nazwa.

Każda pojedyncza komórka wyposażona jest w porcje pokarmu ? nektaru i pyłku oraz jajeczko z którego wykluwa się potem larwa. Komórka taka jest przez samice zasklepiana.

Otwór wejściowy do gniazda też jest zamurowany. W każdej takiej komórce znajduje się porcja pokarmu na którą składa się około 200 mg pyłku zmieszanego z nektarem. Po to aby zebrać tyle nektaru i pyłku konieczne jest wykonanie przez każdą pszczołę średnio 40 lotów i odwiedzenia 1200 kwiatów. Jedna samica zakłada od 5, przy złej pogodzie, do 15 przy dobrych warunkach atmosferycznych, komór gniazdowych.

Tak wiec każda samica murarki ogrodowej musi odwiedzić średnio od 6000 do 18 000 kwiatów. Przyczyniając się tym samym do ich zapylania.

 

Domek dla murarki ogrodowej

Stworzenie murarce odpowiedniego miejsca do założenia gniazda nie jest ani trudne ani kosztowne. Do przygotowania można np. wykorzystać domek dla murarki ogrodowejźdźbła trzciny lub puste w środku łodygi innych roślin. Tak przygotowane rurki gniazdowe powinny mieć długość około 18 ? 20 cm i średnice otworu około 8 mm. Ciekawym zjawiskiem jest to, że w łodygach mniejszych o średnicy 5 ? 6 mm wylegają się przeważni samce a z większych 7 ? 8 mm samice. Równowaga zachowania jest dla średnicy około 6-7 mm.

W zapylaniu największy udział biorą samice tak, że na nich będzie nam najbardziej zależeć. Dzięki temu, że murarki tolerują obecność innych gniazd obok siebie można więc układać razem wiele takich rurek. Rurki takie musza być zapieczone przed wilgocią i deszczem, dobrze jest je ułożyć np. w drewnianych skrzynkach.

Ważne jest aby otwory wylotowe rurek skierowane były w strona południową. Zasiedlanie rurek odbywa się w sposób naturalny układając je w naturalnych skupiskach murarki lub poprzez wyłożenie kokonów obok przygotowanych rurek. Przyjmuje się, że na każdą samice powinny przypadać 2 rurki gniazdowe, trzeba wiec przygotować co najmniej tyle rurek ile mamy kokonów.

Zakładając oczywiście, że z posiadanych kokonów wylegnie się połowa samic. Po wygryzieniu się pszczół z kokonów ? około 2-3 tygodnie od ich wyłożenia, resztki kokonów usuwamy. Rurki gniazdowe zabezpieczamy przed dostępem ptaków owadożernych. Do tego celu używamy siatki o wielkości oczek około 3- 4 cm. Cały czas należy zwracać uwagę na to aby gniazda, zarówno w czasie lotu murarek jak i po nich nie uległy zawilgoceniu. Po ustaniu lotu murarek rurki można zabezpieczyć drobniejsza siatka uniemożliwiając dostęp zarówno ptakom jak i innym owadom.

Jesienią rurki gniazdowe z kokonami można przenieść do suchego i czystego pomieszczenia. Jednak temperatura w nim musi być zbliżona do tej jaka jest w środowisku naturalnym. Największym problemem w hodowli murarki są pasożyty atakujące kokony. Zimą w lutym lub marcu można przeprowadzić selekcję kokonów. Zdrowe kokony mają barwę ciemnokasztanową, bez oznak zapleśnienia, kształt wydłużonego owalu, z wystającym białawym stożkiem na jednym z końców.

Takie kokony przechowuje się w pojemnikach, w których możliwa jest wentylacja. Wszystkie kokony, które są zaatakowane przez pasożyta, spleśniałe lub źle wykształcone a także pozostałości gniazd, należy spalić aby uniemożliwić rozprzestrzenianie się pasożytów murarki. Na wiosnę kolejnego roku rurki z zimująca murarką bądź też same kokony wynosimy na zewnątrz powtarzając tym samym cały cykl hodowlany. Trzeba pamiętać o tym, żeby przygotować przynajmniej dwa razy więcej nowych rurek gniazdowych niż mieliśmy kokonów lub gniazd w zeszłym sezonie.

Dużą zaletą hodowli murarki jest to, że bardzo łatwo przystosowuje się ona do sztucznych gniazd stworzonych jej przez człowieka. Jest to owad, który bardzo dynamicznie się rozwija i chętnie zasiedla przygotowane dla niej rurki gniazdowe. Nie jest w ogóle agresywna i nie posiada żądła. Jest też bardzo wydajnym zapylaczem. Zbierając nektar i pyłek z kwiatów odwiedza ich dużo i tym samym przyczynia się do ich zapylania. Bardzo pomocne w zapylaniu są liczne włoski znajdujące się na całym ciele murarki ogrodowej. Dzięki temu pyłek łatwo przykleja się do jej ciała.